วิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต

วิวัฒนาการของพืชและสัตว์

การวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต เช่น สัตว์และพืชสปีซีส์ต่าง ๆ ที่มีอยู่ในปัจจุบันนี้ สืบทอดเชื้อสายมาจากสิ่งมีชีวิตในอดีต โดยสิ่งมีชีวิตเหล่านั้นแต่ละรุ่นจะมีการเปลี่ยนแปลงที่สืบทอดสะสมเรื่อยมา การวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตจะมีการปรับตัวให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม โดยการเพิ่มความจำเพาะและความสลับซับซ้อนของโครงสร้างและการทำหน้าที่ของโครงสร้าง

วิวัฒนาการของมนุษย์

มนุษย์เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม (Class Mammalia) ซึ่งจัดให้อยู่ในหมวดหมู่ที่ย่อยลงไป โดยอาศัยหลักฐานต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการดังนี้

Class Mammalia แบบแมมมาลัย

Order Primate ไพรเมต

Genus Homo โฮโม

Specie H.sapiens ชาเปียนส์

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในออร์เดอร์ไพรเมต มีลักษณะสำคัญคือ มีนิ้วมือและนิ้วเท้า 5 นิ้ว ปลายนิ้วมีเล็บแบน (Nail) นิ้วมือยาว หัวแม่มือพับขวางนิ้วอื่น ๆ ได้ ทำให้จับวัตถุต่าง ๆ ได้ดี แขนขาเคลื่อนที่ได้โดยรอบ สมองใหญ่ จมูกสั้น ตาชิดกัน ขากรรไกรห้อยต่ำ ใช้ประสาทตามองเห็นมากกว่าใช้จมูกดมกลิ่น

สัตว์ในออร์เดอร์ไพรเมตที่มีชีวิตอยู่ในปัจจุบันแบ่งออกเป็น 2 Suborder คือ

    1. Suborder Prosimii ได้แก่ ลิงลม (lemurs) นางอาย (lorises) และลิงทาร์ซิเออร์ (tarsier)
    2. Suborder Anthropoidea ได้แก่ ลิงโลกใหม่ (ไม่มีในประเทศไทย มีลักษณะรูจมูกกว้าง หางยึดเกาะได้ดี) ลิงโลกเก่า (ได้แก่ ลิงบาบูน ลิงแสม ลิงกัง ค่าง ซึ่งมีลักษณะรูจมูกชิด ใช้หางยึดกิ่งไม้ได้ และพวกโฮมินอยด์) ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 family คือ
    1. Family Pongidae คือพวกวานร (ape) หรือวานรมนุษย์ (man ape) เป็นลิงใหญ่ไม่มีหาง แขนยาวกว่าขา เดิน 4 ขา จะเดิน 2 ขาเมื่อตกใจ มีเขี้ยวใหญ่ และยาวกว่าฟันในแถวเดียวกัน พบเป็นซากดึกดำบรรพ์อายุ 12-15 ล้านปีก่อน สัตว์ปัจจุบันที่อยู่ใน family นี้ได้แก่ ลิงอุรังอุตัง ซิมแปนซี กอริลลา และชะนี
    2. Family Homenidae คือพวกมนุษย์และมนุษย์วานร เดิน 2 ขา มีเขี้ยวเล็ก และยาวไม่เกินระดับของฟันอื่น ๆ ในแถวเดียวกัน แบ่งออกเป็น 3 จีนัสคือ
      1. Genus Ramapithecus มีอยู่เมื่อ 10-14 ล้านปีก่อน และ genus Australopithecus มีอยู่เมื่อ 3-5 ล้านปีก่อน สองจีนัสนี้จัดว่าเป็นพวกมนุษย์วานร (ape man) มีซากดึกดำบรรพ์ใกล้เคียงกับมนุษย์ (จีนัสโฮโม) มาก รู้จักนำวัสดุในธรรมชาติมาใช้เป็นเครื่องมือ แต่ยังไม่รู้จักประดิษฐ์เครื่องมือและสะสมเครื่องมือ จึงไม่จัดว่าเป็นมนุษย์แท้จริง
      2. Genus Homo มีอยู่เมื่อ 2-4 ล้านปีก่อน คือมนุษย์ มีลักษณะที่สำคัญคือสามารถประดิษฐ์เครื่องมือ และสะสมเครื่องมือไว้ เป็นบรรพบุรุษของมนุษย์

ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตและการดำรงชีวิต

สิ่งมีชีวิตที่อุบัติขึ้นมาบนโลกนี้ แบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ พืชและสัตว์ ซึ่งสิ่งมีชีวิตเหล่านี้เกิดขึ้นมาโดยการสืบเชื้อสายและเปลี่ยนแปลงมาจากสิ่งมีชีวิตรุ่นก่อน ๆ หรือบรรพบุรุษหลายร้อยสปีซีส์ได้สูญพันธุ์ไปและในขณะเดียวกันก็มีสิ่งมีชีวิตหลายร้อยสปีซีส์เกิดขึ้นมาใหม่ มีการผสมพันธุ์กันระหว่างสปีซีส์เดียวกันทำให้เกิดสิ่งมีชีวิตมากมาย การสืบทอดเชื้อสายมาจากสิ่งมีชีวิตในอดีตที่มีความซับซ้อนน้อยกว่า โดยค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงไปเรื่อย ๆ และทิศทางของการวิวัฒนาการเป็นไปในลักษณะที่เพิ่มการปรับตัวให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมในระยะเวลานั้น สำหรับการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตนั้นจะมีสภาพแตกต่างกันไป เมื่อมีสิ่งชีวิตเพิ่มมากขึ้นก็เกิดการแย่งอาหารกันกินและการเป็นศัตรูกัน ทำให้ทั้งพืชและสัตว์ล้มตาย บางครั้งก็มีการต่อสู้ประหัตประหารฆ่ากันโดยตรง หรือทำลายทางอ้อมก็มี เช่น พาราสิต คอยแย่งอาหารกิน แบคทีเรียบางชนิดช่วยทำลายสัตว์และพืชให้ล้มตายไปรวมทั้งสัตว์ใหญ่กินสัตว์เล็ก และมีสิ่งมีชีวิตจำนวนไม่น้อยที่ล้มตายไปเพราะภัยธรรมชาติ เช่น ภูเขาไฟระเบิด แผ่นดินไหว ฯลฯ การดำเนินชีวิตของสิ่งมีชีวิตบางชนิดก็พึ่งพาอาศัยกัน เช่น นกกัดกินหนอนที่เจาะไชชอนต้นไม้ และขณะเดียวกันก็ถ่ายมูลเป็นปุ๋ยของต้นไม้อีกด้วย