คิดเป็น
ความหมาย           
               "คิดเป็น"  หมายถึง  กระบวนการที่คนเรานำมาใช้ในการตัดสินใจ โดยต้องแสวงหาข้อมูลของตนเอง ข้อมูลของสภาพแวดล้อมในชุมชนและสังคมและข้อมูลทางหลักวิชาการแล้วนำมาวิเคราะห์หาทางเลือกในการตัดสินใจที่เหมาะสม มีความพอดีระหว่างตนเองและสังคม
ประวัติความเป็นมา           
                 ดร.โกวิท วรพิพัฒน์ นักการศึกษาไทยได้ให้แนวคิดทางการศึกษานอกโรงเรียนไว้เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งหัวหน้ากองการศึกษาผู้ใหญ่ กรมสามัญศึกษาโดยมีหลักการว่าความต้องการขั้นพื้นฐานของการเรียนของมวลชนเพื่อมุ่งให้เกิดความประสมกลมเกลียวและเข้ากันได้ระหว่างคนกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งความสมดุลจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อสามารถเอาชนะอุปสรรคต่างๆ หรือสามารถปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมได้ เรียกว่า "คิดเป็น" คำว่าคิดเป็นนี้ได้นำ ไปใช้ในโครงการการศึกษาผู้ใหญ่แบบเบ็ดเสร็จ  เพื่อฝึกอบรมครูมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2531  และได้นำไปใช้ในโครงการการศึกษาผู้ใหญ่แบบเบ็ดเสร็จขั้น ต่อเนื่อง (ระดับที่ 3 และ 4) โครงการผลิตสารผู้ใหญ่ฉบับประชากรศึกษา และโครงการอื่นๆ
สาระสำคัญ           
               สมมุติฐานตามแนวความคิด เรื่องคิดเป็นนี้ได้มาจากหลักปรัชญาทางพุทธศาสนาที่ว่าชีวิตเป็นทุกข์ ความทุกข์จะดับได้จะต้องรู้สาเหตุของความ ทุกข์นั้นๆหลักหรือวิธีการที่จะดับทุกข์หรือแก้ปัญหา จะต้องมีกระบวนการคิด และในกระบวนการคิดนั้นจะต้องมีองค์ประกอบของการคิด เพื่อวิเคราะห์ ปัญหาหรือค้นหาคำตอบ อันจะนำไปสู่การแก้ปัญหาได้สำเร็จ องค์ประกอบที่สำคัญมีอยู่ 3 ประการ คือ      
               1. ความรู้ที่เป็นความรู้ด้านวิชาการ      
               2. ความรู้ด้านสังคม และสิ่งแวดล้อม      
               3. ความรู้เกี่ยวกับตนเอง           
               จากองค์ประกอบข้างต้น ผู้เรียบเรียงจะต้องชั่งน้ำหนักดูว่า ข้อมูลใดน่าเชื่อถือมากกว่า หรือมีผลดีมากกว่า และตัดสินใจโดยอาศัยการพิจารณา โดยรอบคอบดังเช่นการจะมีบุตรมากหรือน้อย ต้องใช้ข้อมูลทางวิชาการ (การแพทย์)  ข้อมูลทางด้านสังคม (ความเชื่อของคนในท้องถิ่น ความจำเป็น ในการประกอบอาชีพ)ข้อมูลเกี่ยวกับตนเอง (สุขภาพความพอใจ)  เมื่อพิจารณาว่า ควรจะเลือกตัดสินใจอย่างไร จึงจะได้ผลดีที่สุด ก็เลือกตัดสินใจ
บทสรุป           
               บุคคลจะอยู่ได้อย่างเป็นสุขในสังคมนั้น จะต้องเป็นผู้คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น และกระบวนการคิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็นนั้น ผู้คิดจะต้อง นำข้อมูลอย่างน้อย 3 ประการมาประกอบในการคิด คือ      
               1. ข้อมูลเกี่ยวกับตนเอง      
               2. ข้อมูลเกี่ยวกับด้านสังคมสิ่งแวดล้อม      
               3. ความรู้ด้านวิชาการ
คำค้น           
การศึกษานอกโรงเรียน           
การศึกษาผู้ใหญ่แบบเบ็ดเสร็จ