เรื่องที่ 2 กฎหมายแรงงาน

2.1 ลักษณะของสัญญาจ้างแรงงาน
2.2 สิทธิและหน้าที่ของนายจ้าง
2.3 สิทธิและหน้าที่ของลูกจ้าง
2.4 ความระงับของสัญญาจ้างแรงงาน
2.5 อายุความ


2.1 ลักษณะของสัญญาจ้างแรงงาน

สัญญาจ้างแรงงานเป็นสัญญาไม่มีแบบ ดังนั้นเมื่อมีการ ตกลงกัน คือ มีคำเสนอและคำสนองตรงกัน แม้เพียงจะทำกัน ด้วยวาจา สัญญาก็เกิดขึ้นครบบริบูรณ์
ประมวลกฎหมายแพ่งพาณิชย์ มาตรา 575 บัญญัติว่า
"อันว่าจ้างแรงงานนั้น คือ สัญญาซึ่งบุคคลหนึ่งเรียกว่า ลูกจ้าง ตกลงจะทำงานให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่งเรียกว่านายจ้าง และนายจ้างตกลงจะให้สินจ้างตลอดเวลาที่ทำงานให้
จากบัญญัติตามมาตรา 575 เราควรพิจารณาคือ
1. สัญญาจ้างประกอบด้วยคู่สัญญา 2 ฝ่าย คือ ฝ่ายนายจ้าง
และฝ่ายลูกจ้าง โดยฝ่ายลูกจ้างจะทำงานให้แก่ฝ่ายนายจ้าง ฝ่ายนายจ้างจะจ่ายสินจ้างให้แก่ลูกจ้างเพื่อเป็นการตอบแทน
2. สัญญาจ้างแรงงานเป็นสัญญาแบบไม่มีแบบ หมายไม่ได้กำหนดว่าจะต้องทำเป็นหนังสือแม้จะทำกันด้วยวาจา สัญญาก็เกิดขึ้นโดยสมบูรณ์
3. มีลักษณะเป็นสัญญาเฉพาะตัว เมื่อมีการยินยอมพร้อมใจกัน ถ้าคู่สัญญาฝ่ายใดทำการฝ่าฝืน อีกฝ่ายหนึ่งก็จะบอกเลิกเสียก็ได้
4. นายจ้างมีอำนาจในการบังคับบัญชาลูกจ้าง ลูกจ้างมีหน้าที่ ต้องรับฟังคำสั่งและปฏิบัติตาม ต่างกับสัญญาจ้างทำของ ซึ่งนายจ้าง ไม่มีอำนาจบังคับลูกจ้าง
5. วัตถุประสงค์ที่สำคัญของสัญญาจ้างแรงงานอยู่ที่ ลูกจ้างจะ ต้องทำงานตามที่ว่าจ้างนั้นจะสำเร็จหรือไม่ ลูกจ้างก็มีสิทธิจะได้รับสินจ้าง

2.2 สิทธิและหน้าที่ของนายจ้าง

ก.สิทธิของนายจ้าง

1. นายจ้างมีสิทธิที่จะทำให้ลูกจ้างทำงานตามที่ได้ มีการตกลงกันไว้
2. นายจ้างมีสิทธิที่จะโอนสิทธิของตนให้แก่บุคคล ภายนอกได้เมื่อลูกจ้างยินยอม
3. นายจ้างมีสิทธิออกคำสั่งและใช้อำนาจบังคับบัญชา โดยชอบด้วยกฎหมาย
4. นายจ้างมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ ถ้าลูกจ้างขาดงาน ไปโดยปราศจากเหตุอันควร
5. นายจ้างมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ ถ้าลูกจ้างให้บุคคล ภายนอกทำงานแทน โดยนายจ้างมิได้ให้ความยินยอม
6. ในกรณีสัญญาไม่มีกำหนดว่าจะจ้างนานเท่าไรนายจ้างมีสิทธิ บอกเลิกสัญญาด้วยการบอกกล่าวล่วงหน้า

ข. หน้าที่ของนายจ้าง

1. นายจ้างต้องจ่ายสินจ้างให้ลูกจ้าง
2. ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 585 บัญญัติว่า "เมื่อมีการจ้างงานสิ้นสุดลงแล้ว ลูกจ้าง ชอบที่จะได้รับใบสำคัญ แสดงว่า ลูกจ้างนั้นได้ทำงานมานานเท่าไร และงานที่ทำนั้น เป็นงานอย่างไร
3. นายจ้างต้องรับผิดชอบในผลแห่งการละเมิด ซึ่งลูกจ้างได้ กระทำไปในทางการที่จ้างหรือตามคำสั่ง ของนายจ้าง

2.3 สิทธิและหน้าที่ของลูกจ้าง

ก. สิทธิของลูกจ้าง
1. ลูกจ้างมีสิทธิได้รับสินจ้างตลอดเวลาที่ทำงานให้นายจ้าง
2. ลูกจ้างมีสิทธิให้บุคคลภายนอกทำงานแทนได้เมื่อนายจ้างยินยอม
3. ลูกจ้างมีสิทธิได้รับใบสำคัญแสดงว่าทำงานมานานแล้ว
4. ลูกจ้างมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ ถ้าไม่ได้กำหนดว่าจะจ้าง
เป็นระยะเวลานานเท่าไร ด้วยการบอกกล่าวล่วงหน้า
ข. หน้าที่ของลูกจ้าง
1. ลูกจ้างมีสิทธิได้รับสินจ้างตลอดเวลาที่ทำงานให้นายจ้าง
2. ลูกจ้างต้องไม่ขาดงานโดยปราศจากเหตุสมควร
3. ลูกจ้างต้องปฎิบัติตามคำสั่งโดยชอบด้วยกฏหมาย


2.4 ความระงับของสัญญาจ้างแรงงาน

สัญญาจ้างแรงงาน ระงับลงในกรณีต่อไปนี้

1. เมื่อครบกำหนดตามที่ได้มีการตกลงไว้ในสัญญา
2. โดยผลของกฎหมาย เช่น นาย ก. ป่วย ได้จ้างพยาบาล มาคอยดูแลรักษา ต่อมา นาย ก. ถึงแก่กรรม สัญญาว่าจ้าง ย่อมระงับไป
3. เมื่อนายจ้างใช้สิทธิไล่ลูกจ้างออกจากงาน
4. นายจ้างโอนสิทธิของตนให้บุคคลภายนอก โดยลูกจ้างไม่ยินยอม
5. ลูกจ้างให้บุคคลภายนอกทำงานแทนตนโดยนายจ้างไม่ยินยอม

2.5 อายุความ

ประมวลแพ่งพาณิชย์ มาตรา 165 บัญญัติว่า สิทธิ เรียกร้องดังต่อไปนี้ มีกำหนดอายุครบ 2 ปี คือ
(8) บุคคลผู้รับจ้างในการงานส่วนบุคคล เรียกเอาเงินจ้าง ค่าจ้างหรือสินจ้างชนิดอื่นเพื่อการที่ทำ รวมทั้งค่าที่ได้ออกเงิน ทดรองไปด้วย กับทั้งนายจ้างเรียกเอาเงิน เช่นว่านั้นอันตนได้ จ่ายล่วงหน้าให้ไปแล้วนั้นก็ด้วยเหมือนกัน
(9) คนงาน ผู้ช่วยงาน ลูกมือฝึกหัด คนประจำโรงงานหัตถกรรม กรรมกรรายวันและช่างฝีมือเรียกเอาเงิน จ้างและเงินอื่นอันได้ตกลง กันว่าจะจ่ายให้แทนหรือให้เป็นส่วนหนึ่งของเงินจ้างรวมทั้งค่าที่ได้ ออกเงินทดรองไปกับนายจ้างเรียกเอาเงินเช่นว่านั้น อันตนได้จ่าย ล่วงหน้าไปให้แล้วนั้นก็ด้วยเหมือนกัน
ย้อนกลับ