ความรัก ความเข้าใจ ความรักเป็นพื้นฐานสำคัญในการตัดสินใจเลือกใครเป็นคู่ครอง อาจจะเป็น
รักแรกพบ คือ เมื่อแรกพบกันเกิดความรู้สึกต้องใจ สนใจกันเป็นพิเศษ อาจจะเนื่องมาจากผู้นั้นมี
คุณลักษณะตรงกับที่กำหนดไว้ในใจ หรือที่เรียกว่า บุพเพสันนิวาส หรือความรัก ที่เกิดขึ้นจากการได้
อยู่ใกล้ชิดกัน ได้ช่วยเหลือเกื้อกูลกันในปัจจุบันทำให้เกิดความรัก การจะเลือกใครเป็นคู่ครองย่อมต้องมี
ความรัก ความเข้าใจกันเป็นพื้นฐาน แต่ก็ไม่ควรจะยึดถือเอาความรักเป็น สิ่งสำคัญที่สุด ควรจะใช้
วิจารณญาณและเหตุผลอื่นประกอบด้วย
รูปร่างหน้าตา ปกติทั้งชายและหญิงจะใช้รูปร่างหน้าตาเป็นเครื่องตัดสินใจใน การเลือกคู่ อยาก
จะแนะนำว่าความงามสำหรับคน ๆ หนึ่ง ไม่จำเป็นต้องเป็นความงามที่สังคมยกย่อง ควรเป็นความงาม
ที่ผู้เลือกนิยม ตนเองมองแล้วเจริญหูเจริญตา เกิดความภูมิใจ ไม่ควรถือเป็นประเด็นหลัก เพราะความ
สวยงามย่อมเปลี่ยนแปลงไปตามวัย ไม่ยั่งยืนถาวร
อุปนิสัยใจคอ ชีวิตสมรสจะยั่งยืนย่อมเกิดจากนิสัยใจคอที่กลมกลืน สอดคล้องกัน จึงควรเลือกคู่ครอง
ที่มีนิสัยเหมือนหรือคล้ายกัน ชีวิตคู่จะยั่งยืน แต่การศึกษานิสัยใจคอของกันและกันก่อนการสมรสย่อมเป็น
การยากที่จะทราบนิสัยที่แท้จริง ควรใช้เวลาในการศึกษาและเมื่อทราบนิสัยที่ไม่ตรงกันก็ต้องดูว่าเราจะ
ปรับตัวและทนได้หรือไม่
การศึกษา ความผาสุกและสำเร็จในชีวิตสมรส จะมีความสัมพันธ์กับการศึกษาของคู่สมรส คู่สมรสที่มี
การศึกษาเท่ากันหรือใกล้เคียงกัน มักจะมีความสุขในชีวิตสมรสมากกว่าคู่สมรส ที่มีระดับการศึกษา
แตกต่างกันมาก เพราะผู้มีการศึกษาใกล้เคียงกันย่อมมีความรู้ ประสบการณ์ เจตคติในการดำรงชีวิต
และการควบคุมอารมณ์คล้ายคลึงกัน ใกล้เคียงและสอดคล้องกันมากกว่าคู่สมรสที่มีการศึกษาแตกต่างกันมาก
ฐานะทางเศรษฐกิจและสังคม ปัจจุบันสังคมให้ความสำคัญของความมั่งคั่ง ความมีฐานะในสังคมเป็น
เรื่องสำคัญ การเลือกคู่ครองต้องคำนึงถึงสิ่งนี้ เพราะหากเลือกคู่ครองที่มีความแตกต่างทางฐานะเศรษฐกิจ
และสังคมมากก็จะเกิดปมด้อยได้ ความสุขในชีวิตสมรสย่อมไม่เกิดขึ้น ควรพิจารณาให้ดี มีการยอมรับฐานะ
ของแต่ละฝ่าย หากฐานะต่างกันแต่เห็นว่ามีสิ่งอื่นทดแทน เช่น มีความดี ความงาม ความฉลาด เป็นสิ่ง
ทดแทน ฝ่ายที่มีฐานะดีกว่ายอมรับและมั่นใจก็ย่อมจะก่อให้เกิดความสุขในชีวิตสมรสได้
วัยและสุขภาพอนามัย วัยเป็นเรื่องที่ควรพิจารณา ซึ่งเป็นที่ยอมรับว่าวัยที่เหมาะสมของชีวิตสมรสของ
ฝ่ายหญิงคือ 20-30 ปี ส่วนฝ่ายชายไม่ควรเกิน 45 ปี และสุขภาพอนามัยก็ต้องสมบูรณ์คือ ไม่เจ็บไข้ได้ป่วย
ร่างกายสมบูรณ์ อารมณ์แจ่มใส สามารถปรับตัวเข้ากับผู้อื่นได้ดี ชีวิตสมรสย่อมมีความสุข วัยและสุขภาพ
ก็ควรจะเป็นสิ่งควรพิจารณา
อาชีพ บุคคลที่มีอาชีพการงานเป็นหลักฐานมั่นคงย่อมจะช่วยให้ฐานะทางเศรษฐกิจของครอบครัว
มั่นคงด้วย และอาชีพยังเป็นสาเหตุหนึ่งที่จะทำให้คู่สมรสได้มีโอกาสพะปะใกล้ชิดกันมากขึ้น เกิดความเข้าใจ
อันดีต่อกัน มีเจตคติและค่านิยมที่สอดคล้อง สัมพันธ์เหมาะสมกันด้วยจะช่วยให้ชีวิตสมรสเกิดความผาสุก
เชื้อชาติ ศาสนา วัฒนธรรมประเพณี คนส่วนใหญ่จะนิยมเลือกคู่ครองที่เป็นเชื้อชาติเดียวกัน เพราะจะ มีศาสนาและวัฒนธรรมประเพณีคล้ายกันและสิ่งอื่น ๆ ก็จะคล้ายกันไปด้วยจะช่วยให้มีการปรับตัวให้เข้ากัน
ได้ง่ายกว่าคนที่มีเชื้อชาติ ศาสนาและวัฒนธรรมแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง เรื่องเชื้อชาติ ศาสนา ก็เป็นเรื่องที่ควร
คำนึงด้วย การตัดสินใจเลือกใครเป็นคู่ครองจะต้องพิจารณาถึงสิ่งที่ได้กล่าวมา โดยใช้ระยะเวลาเพื่อความ
เข้าใจอันดี มีข้อมูล มีเหตุผลในการตัดสินใจเลือกผู้ที่จะมาเป็นคู่ชีวิตได้อย่างเหมาะสม